Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator म्हणजे काय? ते या लेखात मराठीत जाणून घेऊया. VWAP कसा वापरतात, त्याचे फायदे, गणना, आणि ट्रेडिंग स्ट्रॅटेजी जाणून घेऊया.
मित्रांनो, जर तुम्ही शेअर मार्केट किंवा क्रिप्टो ट्रेडिंग करत असाल, तर तुम्हाला अनेकदा “VWAP” नावाचा इंडिकेटर ऐकायला मिळाला असेल. हा indicator प्रोफेशनल ट्रेडर्स, इंस्टिट्युशनल इन्व्हेस्टर्स, आणि डे ट्रेडर्स यांच्यात खूप लोकप्रिय आहे. पण VWAP म्हणजे नक्की काय? आणि तो ट्रेडिंगमध्ये कसा वापरायचा? चला तर मग याचा सविस्तर अभ्यास करूया.
📘 Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator म्हणजे काय?
VWAP म्हणजे Volume Weighted Average Price, म्हणजेच वॉल्युमवर आधारित सरासरी किंमत. याचा अर्थ — एखाद्या शेअरची किंवा मालमत्तेची किंमत दिवसाच्या दरम्यान किती बदलली आणि त्या बदलासोबत किती वॉल्युम (खरेदी-विक्रीचे प्रमाण) झाले, याचा सरासरी दर VWAP दर्शवतो.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, VWAP दाखवतो की त्या दिवसात ट्रेडर्सने सरासरी किती किमतीत शेअर खरेदी केला किंवा विकला.
📊 VWAP कसा काढला जातो?
VWAP चे गणित फार अवघड नाही. हे सूत्र वापरले जाते:
म्हणजेच:
-
प्रत्येक कँडल (किंवा मिनिट/सेकंद) साठी किंमत आणि वॉल्युम multiply करा.
-
मग त्या सर्वांचा योग घ्या.
-
त्या योगाला एकूण वॉल्युमने भाग द्या.
यातून मिळालेला आकडा म्हणजेच VWAP.
📈 Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator कशासाठी वापरतात?
VWAP वापरण्याचे मुख्य कारण म्हणजे — ट्रेंड समजून घेणे आणि योग्य entry/exit ठरवणे.
🔹 1. ट्रेंड ओळखण्यासाठी:
-
जर किंमत VWAP च्या वर असेल → बाजार बुलिश (uptrend) आहे.
-
जर किंमत VWAP च्या खाली असेल → बाजार बेअरिश (downtrend) आहे.
🔹 2. Support आणि Resistance ओळखण्यासाठी:
VWAP अनेकदा dynamic support आणि resistance line म्हणून काम करतो.
-
किंमत VWAP वरून bounce झाली तर — खरेदी सिग्नल.
-
किंमत VWAP खाली गेली तर — विक्री सिग्नल.
🔹 3. योग्य किंमतीवर खरेदी-विक्री करण्यासाठी:
इंस्टिट्युशनल ट्रेडर्स (जसे म्युच्युअल फंड, FIIs, DIIs) VWAP चा वापर करतात जेणेकरून त्यांचे व्यवहार बाजाराच्या सरासरी किमतीपेक्षा चांगले दरात होतील.
💡 VWAP आणि Moving Average मधील फरक.
| तुलना | VWAP | Moving Average (MA) |
|---|---|---|
| गणना | किंमत + वॉल्युमवर आधारित | फक्त किंमतीवर आधारित |
| टाइमफ्रेम | दररोज नव्याने सुरू होतो | सतत चालणारा |
| वापर | Intraday ट्रेडिंगसाठी जास्त योग्य | Swing/Long term साठी योग्य |
| अचूकता | वॉल्युममुळे जास्त वास्तविक | किंमतीवर मर्यादित |
🔍 Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator वापरण्याचे फायदे.
✅ 1. ट्रेंड क्लिअर दिसतो.
VWAP लाईन किंमतीसोबत सतत बदलत असल्याने बाजार बुलिश आहे की बेअरिश, हे लगेच समजते.
✅ 2. Entry आणि Exit सोपे होते.
VWAP वरून किंमत bounce झाल्यास खरेदी आणि VWAP खाली गेल्यास विक्रीचे निर्णय सोपे होतात.
✅ 3. Professional traders सारखे निर्णय घेता येतात.
मोठे संस्थात्मक गुंतवणूकदार VWAP वापरतात कारण ते त्यांना योग्य किंमतीवर खरेदी-विक्री करण्यास मदत करते.
✅ 4. Overbought / Oversold स्थिती ओळखता येते.
किंमत जर VWAP पासून खूप वर गेली असेल तर ती overbought असू शकते आणि खाली गेली असेल तर oversold असू शकते.
📘 VWAP आधारित Intraday Trading Strategy.
जर तुम्ही Intraday Trader असाल, तर खाली दिलेली VWAP स्ट्रॅटेजी तुमच्यासाठी उपयोगी ठरेल.
🔹 Step 1: चार्टवर VWAP इंडिकेटर लावा.
TradingView, Zerodha, Angel One सारख्या प्लॅटफॉर्मवर VWAP सहज उपलब्ध आहे.
(Indicator → “VWAP” शोधा.)
🔹 Step 2: ट्रेंड ओळखा.
-
किंमत VWAP च्या वर असल्यास — फक्त Buy ट्रेड पहा.
-
किंमत VWAP च्या खाली असल्यास — फक्त Sell ट्रेड पहा.
🔹 Step 3: Entry Point.
-
किंमत VWAP ला स्पर्श करून परत वर गेली → Buy Entry.
-
किंमत VWAP ला स्पर्श करून खाली गेली → Sell Entry.
🔹 Step 4: Stop Loss.
-
Buy trade साठी → Stop loss VWAP च्या खाली ठेवा.
-
Sell trade साठी → Stop loss VWAP च्या वर ठेवा.
🔹 Step 5: Target.
1:2 किंवा 1:3 Risk-Reward Ratio ठेवणे सर्वोत्तम असते. किंवा पुढील resistance/support लेव्हलवर टार्गेट ठेवा.
📉 उदाहरण
समजा, एखाद्या शेअरचा VWAP ₹250 आहे आणि सध्याची किंमत ₹260 आहे. म्हणजे बाजार सरासरीपेक्षा वर आहे. हा एक बुलिश सिग्नल आहे. जर किंमत ₹245 वर गेली, म्हणजेच VWAP खाली, तर तो बेअरिश सिग्नल आहे.
⚠️ Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator वापरताना घ्यायची काळजी.
-
VWAP फक्त Intraday साठी प्रभावी आहे — पुढील दिवसासाठी reset होतो.
-
Low Volume स्टॉक्समध्ये VWAP चुकीचे सिग्नल देऊ शकतो.
-
फक्त VWAP वर अवलंबून राहू नका — RSI, MACD सारख्या indicators सोबत वापरा.
-
ट्रेडमध्ये नेहमी stop loss लावा.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशाने आहे. जर तुम्हाला शेअर बाजारात गुंतवणूक करायची असेल, तर तुम्ही स्वतः शेअर बाजाराबद्दल जाणून घ्यावे किंवा आर्थिक सल्लागार आणि प्रमाणित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा. शेअर बाजार धोकादायक आहे. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी, प्रमाणित आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या.
🔑 निष्कर्ष (Conclusion)
या लेखात सविस्तरपणे सांगितले आहे की, Volume Weighted Average Price (VWAP) Indicator हा एक प्रभावी आणि सोपा तांत्रिक साधन आहे जे ट्रेडर्सना बाजाराची खरी दिशा दाखवतो. तो वॉल्युम आणि किंमत दोन्हीचा विचार करून Real Market Average दर्शवतो. त्यामुळे तो फक्त Moving Average पेक्षा जास्त अचूक ठरतो. जर तुम्ही Intraday ट्रेडिंग करत असाल, तर VWAP तुमच्यासाठी एक शक्तिशाली मार्गदर्शक ठरू शकतो. जर तुम्हाला या लेखात दिलेली माहिती आवडली असेल, तर कृपया या लेखाला लाईक, शेअर आणि कमेंट करा.
👉 लक्षात ठेवा — कोणताही इंडिकेटर 100% अचूक नसतो. त्यामुळे VWAP ला इतर इंडिकेटर्ससोबत वापरा आणि योग्य Risk Management ठेवा.
👉 हा लेख पण वाचा: Ichimoku Cloud Indicator म्हणजे काय? | ट्रेडिंगमध्ये वापरण्याचे फायदे आणि सिग्नल्स समजून घ्या.