Inverse Head and Shoulder Chart Pattern म्हणजे काय?, तो कसा तयार होतो, ट्रेडिंगमध्ये त्याचा वापर कसा करावा आणि त्याचे फायदे या लेखात जाणून घेऊया. बुलिश रिव्हर्सल सिग्नलसाठी हा पॅटर्न अत्यंत उपयुक्त आहे.
शेअर बाजारात यशस्वी ट्रेडिंग करण्यासाठी केवळ बातम्या किंवा अंदाजांवर अवलंबून राहणे पुरेसे नाही. एक कुशल ट्रेडर नेहमी चार्ट पॅटर्न (Chart Patterns) चा अभ्यास करून निर्णय घेतो. कारण हे पॅटर्न बाजारातील भावांची दिशा, गती आणि ट्रेंड बदलण्याचे संकेत देतात.
त्यातच सर्वात लोकप्रिय आणि विश्वसनीय रिव्हर्सल पॅटर्न म्हणजेच Inverse Head and Shoulder Chart Pattern. हा पॅटर्न दिसला की ट्रेडर्सना “अपट्रेंड” सुरू होण्याची शक्यता लक्षात येते.
📈 Inverse Head and Shoulder Chart Pattern म्हणजे काय?
Inverse Head and Shoulder Pattern हा एक बुलिश रिव्हर्सल चार्ट पॅटर्न आहे. म्हणजेच, तो डाउनट्रेंडच्या शेवटी तयार होतो आणि मार्केट आता वर जाण्यास तयार आहे असा संकेत देतो.
साध्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, जेव्हा भाव बराच काळ खाली जात असतो आणि अचानक खाली जाण्याची गती कमी होते, तेव्हा काही खरेदीदार सक्रिय होतात. अशा वेळी हा पॅटर्न तयार होतो आणि बाजार वर जाण्याची शक्यता वाढते.
🧩 Inverse Head and Shoulder Pattern ची रचना (Structure)
हा पॅटर्न तीन मुख्य भागांपासून बनलेला असतो:
1️⃣ Left Shoulder (डावा खांदा):
भाव काही काळ खाली जातो, नंतर थोडा वर येतो. हे डाउनट्रेंडमधील पहिलं थांबण्याचं चिन्ह असतं.
2️⃣ Head (डोके):
भाव पुन्हा खाली जातो आणि या वेळी सर्वात खालचा बिंदू (lowest low) बनवतो. यातून दिसतं की विक्रेत्यांची ताकद आता कमी होत चालली आहे.
3️⃣ Right Shoulder (उजवा खांदा):
भाव पुन्हा थोडा खाली जातो पण “Head” इतका नाही. नंतर भाव पुन्हा वर जातो आणि Neckline च्या जवळ पोहोचतो.
4️⃣ Neckline (नेकलाइन):
डावा आणि उजवा खांदा यांच्या वरच्या उच्च बिंदूंना जोडणारी रेषा म्हणजे “Neckline”. जेव्हा भाव ही रेषा तोडून वर जातो, तेव्हा बुलिश ट्रेंड सुरू होतो अशी पुष्टी मिळते.
📊 Inverse Head and Shoulder Chart Pattern कसा ओळखावा?
हा पॅटर्न ओळखताना खालील गोष्टी लक्षात घ्या:
-
तो नेहमी डाउनट्रेंडच्या शेवटी तयार होतो.
-
“Head” हा नेहमी सर्वात खालचा बिंदू असतो.
-
“Right Shoulder” साधारण “Left Shoulder” इतकाच खोल असतो.
-
Volume (खरेदी-विक्रीचे प्रमाण) Neckline ब्रेकआउटवेळी वाढतो.
-
Breakout नंतर भाव वेगाने वर जाण्याची शक्यता जास्त असते.
💡 ट्रेडिंग सिग्नल आणि वापर (Trading Strategy)
🔹 1. Entry (खरेदी प्रवेश):
जेव्हा भाव Neckline वर बंद होतो, तेव्हा तो एक मजबूत “Buy Signal” असतो. अशावेळी ट्रेडर्स “Long Position” घेतात.
🔹 2. Target (लक्ष्य ठरवणे):
“Head” पासून “Neckline” पर्यंतचे अंतर मोजून ते Breakout Point पासून वर जोडले जाते. उदा. जर Head ₹100 आणि Neckline ₹120 असेल, तर Target ₹140 असे ठरवता येते.
🔹 3. Stop Loss (जोखीम मर्यादा):
“Right Shoulder” च्या खाली Stop Loss ठेवावा. यामुळे चुकीच्या Breakout मुळे होणारा तोटा कमी होतो.
⚙️ Volume Analysis (व्हॉल्यूमचे महत्त्व)
Volume म्हणजे मार्केटमधील खरेदी-विक्रीचे प्रमाण. Inverse Head and Shoulder Pattern मध्ये Volume Confirmation अत्यंत आवश्यक असते.
-
Left Shoulder तयार होताना Volume कमी असतो.
-
Head तयार होताना Volume कमीच राहतो.
-
Breakout वेळी Volume अचानक वाढतो — हे खरेदीदारांच्या ताकदीचे चिन्ह असते.
📘 उदाहरण:
समजा एखाद्या शेअरचा भाव खाली जात आहे:
-
Left Shoulder ₹100 → ₹90 → ₹95
-
Head ₹95 → ₹80 → ₹95
-
Right Shoulder ₹95 → ₹85 → ₹95
-
Neckline ₹95 आहे.
जेव्हा भाव ₹96 पेक्षा वर जातो आणि Volume वाढतो, तेव्हा अपट्रेंड सुरू होतो.
⚠️ Inverse Head and Shoulder Pattern मध्ये होणाऱ्या सामान्य चुका.
-
Breakout पूर्वी Entry घेणे:
नेहमी Breakout नंतरच Entry घ्यावी. -
Volume न तपासणे:
Volume वाढल्याशिवाय सिग्नल खोटा ठरू शकतो. -
Stop Loss न ठेवणे:
तांत्रिक पॅटर्नमध्ये Stop Loss हा आवश्यक भाग आहे. -
Overconfidence:
पॅटर्न 100% यश देतोच असं नाही — इतर इंडिकेटर्ससह वापरणे चांगले.
🧭 फायदे (Advantages)
-
ट्रेंड बदलण्याचे स्पष्ट संकेत मिळतात.
-
जोखीम कमी ठेवून मोठा नफा मिळू शकतो.
-
तांत्रिक विश्लेषणासाठी अत्यंत विश्वासार्ह पॅटर्न आहे.
-
Swing Trading आणि Short-Term Trading साठी उत्तम काम करतो.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशाने आहे. जर तुम्हाला शेअर बाजारात गुंतवणूक करायची असेल, तर तुम्ही स्वतः शेअर बाजाराबद्दल जाणून घ्यावे किंवा आर्थिक सल्लागार आणि प्रमाणित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा. शेअर बाजार धोकादायक आहे. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी, प्रमाणित आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या.
🔚 निष्कर्ष (Conclusion)
या लेखात सविस्तरपणे सांगितले आहे की, Inverse Head and Shoulder Chart Pattern हा एक शक्तिशाली बुलिश रिव्हर्सल पॅटर्न आहे. तो मार्केटमध्ये खरेदीदार पुन्हा सक्रिय होत असल्याचे दर्शवतो. जर तुम्ही ट्रेडिंगमध्ये नवखे असाल, तर हा पॅटर्न शिकून त्याचा सराव करा. Breakout, Volume आणि Stop Loss या तीन गोष्टी लक्षात ठेवल्या, तर हा पॅटर्न तुम्हाला स्थिर नफा देऊ शकतो. जर तुम्हाला या लेखात दिलेली माहिती आवडली असेल, तर कृपया या लेखाला लाईक, शेअर आणि कमेंट करा.
👉 हा लेख पण वाचा: Rising Wedge Chart Pattern म्हणजे काय? | ट्रेडिंगसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक.