Fibonacci Indicator म्हणजे काय?, तो शेअर बाजार, क्रिप्टो किंवा फॉरेक्स ट्रेडिंगमध्ये कसा वापरला जातो ते या लेखात जाणून घेऊया. Fibonacci retracement आणि extension levels चे फायदे, उपयोग आणि उदाहरण मराठीत समजून घेऊया.
मित्रांनो, जर तुम्ही शेअर बाजारात ट्रेडिंग करत असाल किंवा टेक्निकल अॅनालिसिस शिकत असाल, तर तुम्ही “Fibonacci Indicator” हे नाव नक्की ऐकले असेल. हा एक असा इंडिकेटर आहे जो मार्केटमधील support आणि resistance levels ओळखण्यासाठी वापरला जातो.
पण हा इंडिकेटर नेमका कसा काम करतो, त्याचे फायदे काय आहेत आणि ट्रेडिंगमध्ये याचा योग्य वापर कसा करायचा — हेच आपण आजच्या या लेखात सविस्तर पाहूया.
🧠 Fibonacci Indicator म्हणजे काय?
Fibonacci Indicator हा एक प्रसिद्ध Technical Analysis Tool आहे, जो बाजारातील भाव कुठे थांबतील किंवा परत फिरतील हे अंदाज लावण्यासाठी वापरला जातो. हा इंडिकेटर Leonardo Fibonacci या इटालियन गणितज्ञाच्या Fibonacci Sequence या गणिती मालिकेवर आधारित आहे.
🔢 Fibonacci Sequence म्हणजे काय?
ही अशी मालिका आहे जिथे प्रत्येक संख्या तिच्या आधीच्या दोन संख्यांच्या बेरजेइतकी असते.
उदा.:0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34...
या संख्यांच्या मालिकेतून काही खास ratio (अनुपात) मिळतात — जसे की, 23.6%, 38.2%, 50%, 61.8%, आणि 78.6%, हेच अनुपात शेअर बाजारात retracement levels म्हणून वापरले जातात.
📊 Fibonacci Levels म्हणजे काय?
Fibonacci retracement levels म्हणजे बाजारातील अशा ठिकाणी भाव थांबू शकतात किंवा उलट दिशेने जाऊ शकतात. हे levels बाजारातील “support” आणि “resistance” दर्शवतात.
| Fibonacci Level | Percentage | अर्थ |
|---|---|---|
| 0.236 | 23.6% | पहिला छोटा retracement |
| 0.382 | 38.2% | मध्यम retracement |
| 0.500 | 50% | सामान्य correction level |
| 0.618 | 61.8% | सर्वात महत्त्वाचा ‘गोल्डन रेशो’ |
| 0.786 | 78.6% | डीप retracement |
👉 61.8% (गोल्डन रेशो) हा सर्वात महत्त्वाचा level मानला जातो कारण बहुतांश वेळा प्राइस इथे थांबतो किंवा उलट दिशेने जातो.
⚙️ Fibonacci Indicator कसा वापरायचा?
Fibonacci indicator वापरण्यासाठी खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो करा:
-
मार्केटचा ट्रेंड ओळखा
– मार्केट वरच्या दिशेने जात आहे की खाली याचा अंदाज घ्या. -
स्विंग पॉइंट निवडा
– जर मार्केट uptrend मध्ये असेल, तर खालचा (swing low) आणि वरचा (swing high) पॉइंट निवडा.
– जर मार्केट downtrend मध्ये असेल, तर वरचा (swing high) आणि खालचा (swing low) पॉइंट निवडा. -
Fibonacci Tool लावा
– TradingView किंवा MT4/MT5 मध्ये Fibonacci retracement tool निवडा आणि वर सांगितलेल्या पॉइंट्सवर ड्रॉ करा. -
लेव्हल्स बघा आणि निर्णय घ्या
– आता chart वर तुम्हाला 23.6%, 38.2%, 50%, 61.8%, आणि 78.6% अशा लेव्हल्स दिसतील.
– या लेव्हल्सवर प्राइस थांबण्याची किंवा उलट जाण्याची शक्यता असते.
📈 उदाहरण.
समजा, एखाद्या शेअरचा भाव ₹100 वरून ₹200 पर्यंत वाढला. तर मार्केट retrace होताना खालील लेव्हल्सवर थांबू शकतो.
-
23.6% Level: ₹176.4
-
38.2% Level: ₹161.8
-
50% Level: ₹150
-
61.8% Level: ₹138.2
जर प्राइस ₹138 च्या आसपास support घेत असेल, तर तो पुन्हा वर जाण्याची शक्यता असते.
🧭 Fibonacci Extension म्हणजे काय?
Retracement म्हणजे भाव मागे येतो, पण Extension म्हणजे भाव पुढे वाढतो. Fibonacci Extension चा वापर Target levels ठरवण्यासाठी होतो.
सामान्यतः वापरले जाणारे extension levels.
-
127.2%
-
161.8%
-
261.8%
हे levels सांगतात की प्राइस पुढे कुठपर्यंत जाऊ शकतो.
उदा. जर एखाद्या स्टॉकने retracement नंतर पुन्हा वर जाण्यास सुरुवात केली, तर तुम्ही 161.8% extension level हे target ठेवू शकता.
💡 Fibonacci Indicator चे फायदे.
✅ सोपे आणि प्रभावी टूल — नवीन ट्रेडर्ससाठी समजायला सोपे.
✅ Support आणि Resistance levels ओळखण्यासाठी उपयुक्त.
✅ Entry आणि Exit points ठरवायला मदत होते.
✅ Stop loss आणि target ठरवणे सोपे होते.
✅ कुठल्याही टाइमफ्रेममध्ये वापरता येते.
⚠️ Fibonacci Indicator च्या मर्यादा.
❌ 100% अचूक नाही — कधी कधी मार्केट चुकीचे संकेत देते.
❌ फक्त Fibonacci वर अवलंबून राहू नका.
❌ इतर indicators (RSI, MACD, Moving Average) सोबत वापरणे गरजेचे आहे.
🧩 Fibonacci Indicator कुठे वापरावा?
-
Intraday Trading
-
Swing Trading
-
Crypto Trading
-
Forex Trading
-
Commodity Trading
जोपर्यंत चार्ट आणि प्राइस मूव्हमेंट आहे, तोपर्यंत Fibonacci सर्वत्र उपयुक्त आहे.
🪙 प्रॅक्टिकल टीप.
🔹 नेहमी ट्रेंडसोबत ट्रेड करा, ट्रेंडविरुद्ध नाही.
🔹 Fibonacci retracement + RSI वापरल्यास अचूक सिग्नल मिळतो.
🔹 महत्त्वाच्या Fibonacci levels वर कँडलस्टिक पॅटर्न पहा (जसे की bullish engulfing, hammer इ.).
🔹 Stop loss Fibonacci level च्या थोडं खाली ठेवा.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशाने आहे. जर तुम्हाला शेअर बाजारात गुंतवणूक करायची असेल, तर तुम्ही स्वतः शेअर बाजाराबद्दल जाणून घ्यावे किंवा आर्थिक सल्लागार आणि प्रमाणित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा. शेअर बाजार धोकादायक आहे. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी, प्रमाणित आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या.
📚 निष्कर्ष
या लेखात सविस्तरपणे सांगितले आहे की, Fibonacci Indicator हा ट्रेडिंगमधील सर्वात उपयोगी आणि लोकप्रिय टेक्निकल टूल्सपैकी एक आहे. तो तुम्हाला support, resistance, entry, आणि exit points समजायला मदत करतो. जर तुम्हाला या लेखात दिलेली माहिती आवडली असेल, तर कृपया या लेखाला लाईक, शेअर आणि कमेंट करा.
👉 लक्षात ठेवा — कोणताही इंडिकेटर 100% खात्री देत नाही. त्याचा वापर नेहमी proper strategy, risk management, आणि इतर indicators सोबत करा.
👉 हा लेख पण वाचा: Volume Indicator म्हणजे काय? | शेअर बाजारातील संपूर्ण मार्गदर्शन.