Future and Option म्हणजे काय? | Futures आणि Options Trading संपूर्ण माहिती मराठीमध्ये.

Future and Option म्हणजे काय?, हे या लेखात जाणून घेऊया. शेअर मार्केटमध्ये Futures आणि Options Trading कशी काम करते, त्याचे प्रकार, फरक, फायदे आणि जोखमी याची मराठीत संपूर्ण माहिती.

🪙 Future and Option म्हणजे काय?

शेअर बाजारात “Future” आणि “Option” हे दोन महत्त्वाचे डेरिव्हेटिव्ह (Derivatives) साधन आहेत. या दोन्हींचा मुख्य उद्देश म्हणजे भविष्यातील किंमतींचा अंदाज लावून नफा मिळवणे किंवा जोखीम कमी करणे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, हे करार (Contracts) असतात जे भविष्यात शेअर्स, कमोडिटीज किंवा इंडेक्सच्या किंमतींवर आधारित असतात.

📈 Futures म्हणजे काय?

Futures Contract म्हणजे असा करार ज्यामध्ये दोन व्यक्ती ठराविक किंमत आणि ठराविक तारखेला व्यवहार करण्यास सहमत होतात. उदाहरणार्थ, तुम्हाला वाटते की Reliance चा शेअर सध्या ₹2,500 आहे आणि पुढच्या महिन्यात ₹2,700 होईल. तुम्ही “Reliance Futures” खरेदी करू शकता.

• जर पुढच्या महिन्यात किंमत ₹2,700 झाली, तर तुम्हाला ₹200 प्रति शेअर नफा होईल.

• पण जर किंमत ₹2,300 झाली, तर तुम्हाला ₹200 तोटा होईल.

👉 म्हणजे Futures मध्ये नफा आणि तोटा दोन्ही अमर्याद असतात.

💡 Options म्हणजे काय?

Options Contract म्हणजे असा करार ज्यामध्ये तुम्हाला हक्क (Right) मिळतो, पण बंधन (Obligation) नसते. म्हणजेच, तुम्ही इच्छित असल्यास व्यवहार करू शकता — नाही केलात तरी चालेल.

Options चे दोन प्रकार आहेत:

1. Call Option → खरेदी करण्याचा हक्क

2. Put Option → विक्री करण्याचा हक्क

🔍 Call Option उदाहरण

Reliance चा सध्याचा भाव ₹2,500 आहे. तुम्ही ₹2,600 स्ट्राइक प्राईसचा “Call Option” घेतला आणि ₹50 प्रीमियम दिला.

• जर Reliance ₹2,700 वर गेला → तुम्हाला नफा होईल.

• जर Reliance ₹2,500 खाली गेला → तुम्हाला फक्त ₹50 (प्रीमियम) तोटा होईल.

📌 म्हणजे Options मध्ये नुकसान मर्यादित, पण नफा अमर्याद असतो.

🧾 Put Option उदाहरण

समजा तुम्हाला वाटतं की Infosys चा शेअर ₹1,600 वरून खाली येईल. तुम्ही ₹1,600 स्ट्राइक प्राईसचा “Put Option” घेतला. जर Infosys ₹1,500 झाला, तर तुम्हाला नफा होईल. पण जर तो ₹1,650 झाला, तर तुम्हाला फक्त प्रीमियम तोटा होईल.

⚖️ Future and Option मधला फरक.