आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे कोणत्या नोकऱ्या धोक्यात आहेत? Microsoft ने जाहीर केलेल्या AI ऑटोमेशन रिपोर्टनुसार भविष्यात कोणत्या जॉब्सवर परिणाम होईल, सुरक्षित करिअरसाठी काय तयारी करावी ते (Future of Jobs AI) जाणून घ्या.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हा शब्द आता फक्त टेक्नॉलॉजीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. ऑफिस, बँकिंग, शिक्षण, मीडिया, हेल्थकेअर, कस्टमर सपोर्ट अशा प्रत्येक क्षेत्रात AI वेगाने शिरकाव करत आहे. यामुळे एक मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे – “Artificial Intelligence (AI) तुमची नोकरी घेईल का?”
याच पार्श्वभूमीवर Microsoft ने AI ऑटोमेशनमुळे सर्वाधिक असुरक्षित ठरू शकणाऱ्या नोकऱ्यांची यादी जाहीर केली आहे. ही यादी केवळ भीती निर्माण करणारी नाही, तर भविष्यासाठी तयारी करण्याचा इशाराही आहे.
AI ऑटोमेशन म्हणजे नेमकं काय?
AI ऑटोमेशन म्हणजे मशीन लर्निंग, डेटा अॅनालिटिक्स, जनरेटिव्ह AI (जसं की ChatGPT, Copilot) यांच्या मदतीने माणसांनी करत असलेली कामं मशीनकडून करून घेणं.
AI काय करू शकतो?
-
डेटा एन्ट्री व प्रोसेसिंग
-
ई-मेल, रिपोर्ट, कंटेंट लिहिणं
-
ग्राहकांच्या प्रश्नांना उत्तर देणं
-
बेसिक निर्णय घेणं
-
कोडिंग व डिबगिंग
यामुळे रुटीन आणि रिपिटेटिव्ह कामं करणाऱ्या नोकऱ्यांवर सर्वाधिक धोका निर्माण झाला आहे.
मायक्रोसॉफ्टचा AI अहवाल काय सांगतो? (Future of Jobs AI)
मायक्रोसॉफ्टने आपल्या रिसर्च रिपोर्टमध्ये स्पष्ट केलं आहे की,
“AI मुळे नोकऱ्या पूर्णपणे नाहीशा होणार नाहीत, पण अनेक नोकऱ्यांचं स्वरूप बदलेल.”
म्हणजेच, नोकरी जाईलच असं नाही, पण काम करण्याची पद्धत, स्किल्स आणि जबाबदाऱ्या बदलतील.
AI मुळे सर्वाधिक धोक्यात असलेल्या नोकऱ्या (Microsoft List)
ही नोकरी AI साठी सर्वात सोपी आहे. OCR, ऑटोमेटेड फॉर्म रीडिंग, ERP सिस्टीम्समुळे मानवी हस्तक्षेप कमी होत आहे.
2️⃣ कॉल सेंटर व कस्टमर सपोर्ट
AI चॅटबॉट्स आणि व्हॉइस असिस्टंट्स 24×7 ग्राहकांना सेवा देऊ शकतात. त्यामुळे बेसिक क्वेरीजसाठी मानवी एजंटची गरज कमी होत आहे.
3️⃣ कंटेंट रायटिंग (बेसिक लेव्हल)
न्यूज सारांश, सोशल मीडिया पोस्ट्स, प्रोडक्ट डिस्क्रिप्शन – हे काम AI सहज करू शकतो.
4️⃣ अकाउंटिंग व बॅक ऑफिस जॉब्स
इनव्हॉइस प्रोसेसिंग, GST फाइलिंग, डेटा रीकन्सिलिएशन हे काम AI टूल्स अधिक वेगाने आणि अचूकपणे करतात.
5️⃣ टेलिमार्केटिंग
ऑटो-डायलर, AI कॉलिंग सिस्टीम्समुळे मानवी कॉल्सची गरज कमी होत आहे.
कोणत्या नोकऱ्या AI पासून सुरक्षित आहेत?
AI सर्व काही करू शकत नाही. खालील क्षेत्रांमध्ये मानवी कौशल्य अजूनही अत्यंत महत्त्वाचं आहे:
✔️ क्रिएटिव्ह व स्ट्रॅटेजिक रोल्स
-
ब्रँड स्ट्रॅटेजी
-
क्रिएटिव्ह डिझाईन
-
सिनियर एडिटोरियल रोल्स
✔️ मानवी संवाद आवश्यक असलेल्या नोकऱ्या
-
शिक्षक
-
डॉक्टर
-
सायकोलॉजिस्ट
-
HR मॅनेजर्स
✔️ निर्णयक्षम व नेतृत्व भूमिका
-
मॅनेजमेंट
-
पॉलिसी मेकिंग
-
बिझनेस लीडरशिप
AI तुमची नोकरी घेईल की मदत करेल?
हा प्रश्न काळा-पांढरा नाही. AI दोन प्रकारे प्रभाव टाकेल:
❌ काही नोकऱ्या कमी होतील
ज्या नोकऱ्यांमध्ये फक्त नियमांवर आधारित काम आहे, त्या ऑटोमेट होतील.
✅ काही नोकऱ्या अधिक प्रभावी होतील
AI टूल्स वापरणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची उत्पादकता वाढेल.
उदाहरण:
एक अकाउंटंट जो AI सॉफ्टवेअर वापरतो, तो 10 लोकांचं काम एकटाच करू शकतो.
भविष्यासाठी स्वतःला कसं तयार कराल?
🔹 AI सोबत काम करायला शिका
AI ला शत्रू न समजता टूल म्हणून वापरायला शिका.
🔹 नवीन स्किल्स आत्मसात करा
-
डेटा अॅनालिटिक्स
-
AI Prompt Writing
-
डिजिटल मार्केटिंग
-
कोडिंग (Python, SQL)
🔹 Soft Skills मजबूत करा
-
कम्युनिकेशन
-
क्रिटिकल थिंकिंग
-
प्रॉब्लेम सॉल्विंग
भारतासाठी याचा अर्थ काय?
भारतामध्ये मोठ्या प्रमाणावर BPO, IT Services, बॅक ऑफिस जॉब्स आहेत. त्यामुळे AI चा परिणाम भारतावर अधिक होऊ शकतो.
पण त्याच वेळी,
-
AI ट्रेनर
-
डेटा सायंटिस्ट
-
AI ऑपरेशन्स मॅनेजर
-
Prompt Engineer
अशा नवीन नोकऱ्या मोठ्या प्रमाणात निर्माण होतील.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशाने आहे. जर तुम्हाला शेअर बाजारात गुंतवणूक करायची असेल, तर तुम्ही स्वतः शेअर बाजाराबद्दल जाणून घ्यावे किंवा आर्थिक सल्लागार आणि प्रमाणित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा. शेअर बाजार धोकादायक आहे. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी, प्रमाणित आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या.
निष्कर्ष
AI ही नोकरी घेणारी यंत्रणा नाही, तर नोकरीचं स्वरूप बदलणारी क्रांती आहे. जे लोक बदल स्वीकारतील, नवीन कौशल्ये शिकतील, ते टिकतील. जे बदलाला विरोध करतील, त्यांच्यासाठी धोका नक्कीच आहे.
हा पण लेख वाचा: NSE IPO: याच महिन्यात इश्यूला मंजुरी? सेबी प्रमुखांचे मोठे संकेत.